Mezuak

Jara: Bikiak eta bikoteak

Irudia
  Egilea: Jasone Osoro Izenburua: Jara: Bikiak eta bikoteak Argitaletxea: Begiko Lehen argitaldia: 2018 Jararen lehenengo musuaren ostean, Jara erabat nahastuta dago, ez dakit zer sentitzen duen. Horrez gain bi anai-arreba berri iritsiko dira herrira, Xabat eta Nora, honek gehiago nahastuko ditu gauzak, Xabat lagun bat baino gehiago izango dela konturatuko da. Nor aukeratuko du Jarak? Urko edo Xabat?  Jara eta Ihintza maitasunaren kontuetan adituak izango dira, aldiz, maitasunaren kontu hauek beraien artean tentsio apur  bat sorraraziko du.  Horrez gain, gurasoek Jarari berri txar bat emango diote, berri honek Jararen bizitza osoa aldatuko du. Jara, ordea, ez da berri txarrak edukiko dituen  bakarra, Ihintzak ere berri txar bat edukiko baitu bere osasunarekin zerikusia edukiko duena. Zein izango ote dira Ihintzaren eta Jararen berriak? Nola bukatuko dute maitasunaren kontuekin? Zer gertatuko da Urko eta Jararekin? Niri liburu hau asko gustatu zait, izan ere, gazte bati egunerokotasunea

Amaren eskuak

Irudia
AMAREN ESKUAK      Kaixo guztioi! Orain arte bezala, uda guztietan euskarazko liburu bat irakurtzen ibili gara, eta horren inguruko ohar kritikoa egin. Oraingoan ere egin dugu lan hori DBH-4ko ikasleok...  Beraz, hemen uzten dizuet nik udan irakurritako "amaren eskuak" liburuaren inguruko laburpentxo bat:  Idazlea : Karmele Jaio  Izenburua : Amaren eskuak  Argitaletxea : Elkar Ilustratzailea : Borja Goitia  Argitalpen data : Lehen argitaraldia 2006ko otsailean eta azkena, 2014ko azaroan.     Izenburuak dioen bezala, ama (Luisa) da liburuko protagonista.  Burua galduko du egun batetik bestera eta egoera hau, ez da bat ere erraza izango bere alaba Nerentzat; egunero joan beharko baita ospitalera, lan egiten duen erradakzioan arazoak izango ditu, bere bikote Lewisekiko harremanak ez dira une onenean egongo (bere lehengo bikote Karlosen inguruan ez du ezer jakingo Lewisek eta hau, herrira bueltatuko da Nerearekin hitz egiteko asmoz)… Beraz, izeko Doloresi deituko dio guztia konp

Zinematika dantzaria

Irudia
Kaixo Guztioi! Ni Maddi naiz, DBH4-ko ikasle bat. Gaur klasean gure Fisika eta kimikako irakasle Amaiak, gure gaia zinematika izango dela esan digu. Horregatik, gaian murgiltzea erabaki dut, eta niri gehien gustatzen zaidanarekin zerikusia duela ikusterakoan, topatutakoa blogean argitaratzea pentsatu dut. Lehenengo ikusi dutena, energia zinematikoaren definizioa izan da (Zinematika fisikaren adar bat da, zeinak objektuen higidura deskribatzen eta aztertzen baitu, higidura hori sorrarazi duten kausak kontuan izan gabe),  eta hau irakurtzerakoan zera pentsatu nuen: ez al du zinematikak gorputz baten mugimendua aztertzen? Orduan konturatu nintzen dantzak eta zinematikak zerikusi handia dutela. Izan ere dantzan mugimenduak, etengabe arindu eta bizkortzen dira: 

SOINUA BAINO 8 BIDER ARINAGO

Irudia
SOINUA BAINO 8 BIDER ARINAGO Autoen abiadauraz hitz egiten hari garenean, gutxi gora behera 150km/h abiadura, asko jota 200-250km/h abiadurak etortzen zaizkigu burura. Duela urte gutxi batzuk "Bugatti Chiron Super Sport 300+" autoak 490km/h abiadurara heldu zen. Baina Aire-Indar Iparramerikarrak 10.000 km/h abiadura gainditzen duen Kohete irristakorra asmatu dute. Kohete hau giza begirako ikus ezina da, abiadura dela eta, Azken batean soinua baino zortzi bider azkarrago mugitzen da. Ibilgailu hau igarotzean ikus dezakegun gauza bakarra argia da, honek argi kantitate handia isurtzen baitu. Kohetea mugiarazi zuten azken aldian 10.620km/h abiadurara iritsi zen.

Juanen eguna

Irudia
 Zinematika, edo higidura, egunerokoan uste duguna baino gehiagotan ageri da; egia esan, egiten dugun guztian, zinematika dago. Esan dezagun, Juan, goizean itxartu egin dela, gosaldu, eta aireportura joan da hainiketan, berdandu doa eta. Gero, aireportuan, hegazkin bat hartu, eta beste herrialde batera bidaiatu du. Juanen egun honetan, milaka aldiz ageri izan da higidura, baina, hiru atal hauetan bereizi daiteke: Gosaltzerakoan; mugimenduak egin ditu eskuekin gosaria prestatzenko, eta gero, jateko (hozkailura joateko, esnea hartzeko, jateko). Gero, hainiketan joan da, hau da, desplazatu egin da. Eta bukatzeko, hegazkinean zioala. Hau dena egiteko, zientziako hainbat magnitude erabili ditu, baina gu, azelerazioa eta abiaduran fijatuko gara, izan ere, hauek dira higiduraren atalak.  Abiadura , bere gorputza edo beste gorbutz batzuk mugiarazi edo dezplazatu dituen eremua eta denboraren arteko erlazioari deritzo, eta azelerazioa , abiadura honen aldaketak eta denboraren arteko erlazi

Autopistetako radarrak

Irudia
Guztiok dakigunez, gaur egun hainbat ibilgailu desberdin erabiltzen ditugu leku batetik bestera joateko. Tresna oso eraginkor hauek, faktore desberdin askori esker abiadura jakin bat hartzen dute. Zinematika fisikaren adar bat da, beste hainbaten artean abiadura eta higidura lantzen duena. Argi dago, autopistetako radarrak honekin lotura zuzena dutela beraz... zer dira radarrak? zertarako balio dute? RADARRAK Errepideetan baimendutako abiadura baina arinago baldin bazoaz, makina hauek sumatu egiten dute eta inor konturatu barik argazki bat atera; bertan, matrikula zenbakia, data, abiadura zehatza... egonez. Irudi honi esker, izunak jartzea posible egiten da. Hona hemen radarren inguruko informazio baliagarri ugari (Nola aurkitu ditzakeen, motak...) :  Informazio iturriak: https://aldizkaria.elhuyar.eus/erreportajeak/automobil-radarra-errepide-zaindari/ 

Zinematika

Irudia
Zinematika da gorputzen higitzean egiten duen ibilbideak deskribatzen du batez ere, eta, horretarako, bi magnitude fisikoz baliatzen da, azelerazioaz eta abiaduraz, bi magnitude horiek deskribatzen dute objektu baten kokagunea nola aldatzen den denboraren arabera.