Argitalpenak

Data honetako argitalpenak ikusgai: urtarrila, 2020

Moio: gordetzea ezinezkoa zen

Irudia
Idazlea: Kattalin Miner
Argitaletxea: elkar
Urtea: 2019


                Kattalin Minerrek liburu honetan 10 urte lehenago bere buruaz beste egin zuen bere lagun min bati buruz hitz egiten du, Aimar Elosegi Ansa, edo lagun artean deitzen zioten bezala, Moio. Hasieratik suizidio, transexualitate eta presio sozialaren gaiak jorratzen ditu. 10 urte igaro ondoren, Kattalinek, doluaren azken fasea pasatu duela pentsatzen du, izan ere, zerbait bukatzeko beste zerbait hasi behar da. Bere buruari hainbat galdera egin ondoren, gizarteak hil zuela ondorioztatuko du. Bertan oraindik estigma handiak daudela konturatuko da. Gai horri buruz informatzeko, hainbat pertsonari galdetuko dio Moioren anaiari, koadrilako lagunei, feminista taldekoei… Nola sentituko zen Moio? Zein izango zen bere egoera? Zer esperientzi biziko zituen horretara heltzeko?


                Liburu hau harrigarria iruditu zait, bihotzeraino heldu baitzait. Irakurtzen duzunean ezinezkoa da ez unkitzea gai oso gogorra delako, gure in…

Atzerrian

Irudia
Izenburua: Atzerrian Idazlea: NereaBalda
Argitaletxea: Pamiela
Argitalpen data: 2019

       Liburu honetako protagonista Londresen bizi baina euskalduna den emakume gaztea izango da, eta bere eguneroko bizitza arrunta kontatuko duen istorioa izango da hau, denok bizi ditzakegun egoerak azalduz.

Luzaroan itzultzaile-interprete izateari denbora eskaini eta helburua lortu ondoren, noraezean geratuko da gure protagonista, eta berriz ere ilusioaren bila hasiko da. Maite diren pertsonen arteko distantziak, adiskidetasuna, eguneroko egoera eta kezkak, ilusioa, obsesioa eta beste hainbat landuko ditu idazleak, kapituluz kapitulu. Zer gertatuko da? Lortuko al du protagonistak ilusioa pizten dion zerbait topatzea?

       Idazleak liburu hau eskematikoki baina poetikoki idaztea lortu izanak istorioa hobeto ulertzen laguntzen du. Liburuko zati gehienak lehenengo pertsonan idatzita egon arren, badaude bigarren pertsonan, amaren hitzetan idatzita dauden zatiak, “flash back” antzekoak dira horietako ba…

Jody Moody

Irudia
Liburu honen egilea: Megan McDonald

Marrazkiak: Deter H. Reynolds

Argitaletxea: Gero

Argitaratzea: 2006

Liburu honetan Judy 10-11 urteko neskatoa izango da gure protagonista. Eta oso umore txarreko neskatoa izango dugu liburu honetan. Horretaz gain bere gurasoekin eta bere anaia Stink-ekin biziko da, Rocki bere lagun onenaren etxe ondoan.

Oporrak jada amaituta egongo dira, eta Judy betiko bezala oso haserre egongo da arrazoi honegatik. Eta ez da bat ere pozik egongo berriz ere ikastolara joan beharko duelako. Lehenengo egunean bere irakasle berria ezagutuko du, Todd jauna. Honek etxerako lan bat bakarrik utziko die, beraien bizitzaren kola-ge bat egitea izango da.

Ez du hori bakarrik izango, ordea, ez, beste arazo asko izango ditu ikasturte honetan zehar: berataz gustatzen den mutil nazkagarria, bere anaia aspergarria eta bere eguneroko arazoak ere tarteko izango baitira. Zer gauza gehiago izango ditu Judyk haserre egoteko? Nola konponduko ditu Judy-k arazo hauek eta askoz gehiago?
Iritzia…

Ez zuten erantzun

Irudia
-Liburuaren izenburua: Ez zuten erantzun

-Idazlea: Oier Santos

-Argitaletxea: Erein

-Argitalpen data: 2012. urtean



   Liburu honetan, hemezortzi urte inguru dituzten gazte koadrila baten istorio bitxia kontatzen da. Koadrila honetan 6 lagun aurkitzen dira, Ela, Danel, Jaitz, Garazi, Nikole eta Hodei deiturikoak. Hodei izan ezik, koadrilako kide guztiak, batxillergoa bukatu eta unibertsitatera abiatuko dira. Bertan, hainbat pasarte biziko dituzte, sexua, alkohola, bikote berrien sorrerak… erlazionatzen dituztenak.

   Hasiera batean, partaide guztien arteko harremana bikaina izango da, denak elkarrekin mantenduko dira eta momentu zoragarriak partekatuko dituzte. Baina harreman honek ez du berdin jarraituko ,izan ere, hondartzan antolatuko duten “festa beroan” gertatuko den zerbait, egoera zoriontsu eta iraunkora hondatzera etorriko da. Festa horretatik aurrera, dena aldatuko da, harremanak, jarrerak… Baina zer gerta daiteke horrelako harreman zoragarri bat apurtzeko? Eta, azkenean, arazo …

Piraten historiak

Irudia
Piraten historiakEgilea: Seve Calleja
Marrazkiak: Tellaetxe Isusi eta Monika Bengoetxea
Argitaletxea: Elkarlanean
Argitaratzea: 1998


Itsasoko istorioak gustatzen bazaizkizu, liburu hau zuretzat egina dago, izan ere, piraten, kortsarioen eta beste itsas-gizonen istorio izugarriak kontatzen ditu, Defoe, Melville, Vikingoen kondairak… baita Michel Iriart Ixebe Pellot euskaldun kortsarioaren istorioa ere, eta Napoleonekin ere elkartu zen! Adibidez, bazenekien Defoe piraten kondaira famatua bi emakume piratena zela? Seguruenik ezetz, eta ikus daiteke, piraten artean ez zela ohikoa emakumeak azaltzea, baina honako bi hauen anekdota benetan harrigarria da. Baita ere, arrantzale beltz baten abenturak kontatzen ditu, Irving hain zuzen ere, eta, Hell-gateko arrantzalerik onena zela esan liteke, izan ere, bertako korronte eta zurrunbilo guztiak ezagutzen zituen, baina egun batean bere itsasontzi makalak ez ditu itsaso horretako ur biziak jasango.
Prest al zaude itsasoetan barrena egiteko eta abentu…

Gaur Zortzi

Irudia
Liburuaren izena: Gaur Zortzi
Liburuaren idazlea: Carmen Gisasola
Argitaletxea: Alberdania
Azala: Junkal Motxailek
Argitalpen-data: 2012


Liburu honetako protagonista nagusia Andoni da, orain dela 20 bat urte espetxeratu zuten gizona. Andoniren espetxeko bizitza lasaia da, aldaketa handi gabekoa. Bere egun gogokoena ostirala da, postaria etortzen delako espetxera, eta bere familiak eta ezagunek idatzitako gutunak ematen dizkiolako. Baina ostiral hau desberdina izango da Andonirentzat, postariak gutun handi eta potolo bat emango dio Andoniri eta zabaltzen duenean konturatuko da ez dela gutun normal bat.

Ama batek idatzitako gutun bat izango da, eta bertan Andoniri azalduko dio bere alabak etxetik alde egin duela. Zortzi egun pasa ostean idazten du gutuna amak, eta bertan bere pena eta sentimenduei bihotzeko atea zabalik utziko die behingoan irten daitezen.

Liburu hau benetan polita eta unkigarria iruditu zait, gutunak lehenengo pertsonan daude idatzita, beraz, amak idazten dituen hitzak bene…

Euskaltzaindiaren Hiztegiaren berrikuntza

Irudia
Miriam Urkia euskaltzaina Euskaltzaindiaren Hiztegiaren berrikuntzez aritu da ‘Ahoz Aho’n. Ahozko hizkerako hainbat hitz bildu dituzte azken eguneraketan, besteak beste, 'ponpoxo', ‘gorririk’, 'dexente' edo ‘bolkan’.

2019 an, 1.555 forma berri hiztegiratu ditu akademiak sarean; moldaketak zein berrikuntzak. Horietako asko euskal tradiziotik datozenak baina gaur egun ere erabiltzen ditugunak dira, eta hiztegian sarturik ez zeudenak.

Nojud naiz, 10 urte eta dibortziatua

Irudia
Liburuarenizenburua: Nojud naiz, 10 urte eta diborztiatua
Egilea: Nojud Ali (Delphine Minoui-ren laguntzarekin)
Argitaletxea: Erein
Itzulpena: Carmen Gisasola
Irudiak: Delphine Minoui

Kharji izeneko herri xume baten bizi da Nojud, 10 urteko neskatila txikia. Bere etxeko gazteena da, kontuan izanda beste 5 anai-arreba dituela. Arratsaldero, amari galderak eta galderak egiten dizkio bere jaiotza eta txikia zeneko galderei buruz.

10 urte beterik dituela, egunero bezala etxera bueltatu da neskatila. Baina arazo batekin sartu da etxera oraingoan. Aitak esan dio bera baino hiru aldiz zaharragoa den gizon batekin ezkonduko dela. Nojud 10 urterekin ezkondu behar da. Txikiari, buruhauste itzelak ekarri dizkio aitaren ahotik irten diren hitzek. Arazo honen aurrean, Nojudek herritik alde egitea erabakiko du zerbait pentsatu nahian. Entzungo al dio edozeinek 10 urteko ume bati? Zer gertatuko da ezkontzarekin?

Iritzi bezala, esan dezaket liburu hau asko gustatu zaidala. Alde batetik, liburua irakurtze…

Carlotaren egunkari morea

Irudia
Carlotaren egunkari morea
Izenburua: Carlotaren egunkari morea Idazlea: Gemma Lienas Itzultzailea: Jesus Mari Lasa Argitaletxea: Erein Argitalpen data: 2004
Carlotaren amona Anak, Carlotaren urtebetetze egunerako. eguneroko bat oparituko dio. Carlotari, opari hau ez zaio batere gustatuko, horregatik, oparia jaso bezain pronto, sukaldera joango da, eta txokolatezko pastelaren zati bat jango du. Zati hori jan ostean, bere logelara joango da eta ohean etzango da. Ohean zegoen bitartean, Ana, logelara igoko da eta haserretuta al dagoen galdetuko dio. Carlotak, egunerokoa irakatsiko dio eta hori egin bezain laster, amonari ideia bat bururatuko zaio. Ideia hori, egunerokoan, eguneroko normal batean idazten dituzun gauzak idatzi partez, egunkari more bat egitea da. Ideia hori izugarri gustatuko zaio Carlotari eta egunkari feminista hori egiten joango da.

Niri liburu hau, asko gustatu zait, izan ere, gaur egun oso normalizatuta ditugun egoera batzuk kritikatzen ditu, adib.: zergatik den arrosa neske…

NIKOLAS TXIKI

Irudia
NIKOLAS TXIKI




Liburu honen egilea: Goscinny Sempé
Marrazkiak: Goscinny Sempé
Itzultzailea: Imanol Tapia
Argitaletxea: Elkar
Argitaratzea: 1983

Liburu honek ez du istorio finko bat, izan ere kapitulo bakoitza egun bat da, egunkari bat bezala. IV. kapitulua Futbola deitzen da, kapitulu honetan Nikolas eta bere lagunak futbol partidu bat jokatzeko gelditu dira orubera baten. Hara heltzean arbitroa nor den aukeratzen hasten dira. Azkenean Agnen izango dela aukeratzen dute, izan ere, betaurrekoak ditu eta honela abantaila edukiko duela esan dute. Txilibitorik ez zeukan eta Rufuseri eskatuko dio, baina honek ez ziola utziko esan zion txilibitu hori bere familiako oroigarri bat delako. Orduan Agnek zerbait ikusten duenean txilibitua jotzeko esango dio Rufuseri eta honela lortu zuten arbitro bat izatea. Ondorioz, Agnea eta Rufus kanoan zeudelako hamazazpi ziren eta bat soberan gelditu behar zela esan zuten,.Kanpoan geratuko zena Maixent izango zen. Bera lehenengo zatian bandera batekin arituko…
Irudia
Idazlea: Miren Agur Meabe
Argitaratzeeguna: 2006, urria
Argitaletxea: Elkar
Bilduma: Bizi taupadak

Liburu honetako protagonistak Jon Iturri Mendieta izena du eta Bilboko 13 urteko mutil gazte bat da. 1936.urtean gertatutako gerrarengatik bere gurasoek, osabarengana urte bat igarotzera bidaltzea adosten dute, gerratik alde egiteko eta horrela babestuta egoteko. Bere bertako osaba farozaina da, eta istorioan zehar gure protagonistari itsasoko sekretu eta istorio ugari kontatuko dizkio.


Arratsalde baten arroketan neska oso jator bat ezagutuko du eta harekin oso gustora egongo da, baina arratsalde pasa daudela gizon arraro batek etxera eramango du neska. Neska horrez gain, herri hartan lagun asko ezagutuko ditu eta haiekin duen laguntasuna istorioan zehar ikusten joango da.



Istorioa aurrera joan ahala, urrunetik gerra zelan ikusten duen ikusiko da, eta Jonentzat berri txarrak heltzen hasiko dira, bere herrira gerra helduko da, eta bere aita guduan sartuko baita. Horrez gain, osabak ere arazoak…

Printzipe txikia

Irudia
Idazlea: Antoine de Saint-Exupéry
Izenburua: Printze txikia
Argitaletxea: Elkar
Argitaratze eguna: 1943. urtean









Bertan Printze txiki batek bere bizitzan zehar nola bidaiatzen zuen erakutsiko digu. Hasiera batean ume batek nagusitan marrazkilaria izan nahi zuela kontatuko digu. Umea liburu baten oinarrituko da marrazki bat sortzeko eta nagusiei zer ikusten duten galdetuko die. Nagusiek marrazkilaritzan zentratu beharrean, geografian, kalkuluetan eta istorioan zentratzeko esango diote eta bere ametsa albo batera utziko du. Umea nagusia egiten denean, bere egazkinarekin basamortuan galduko da eta bertan gizontxo bat ezagutuko du. Gizon horrek ez dio gainetik begirik kenduko. Gizontxo hori printze txikia izango da. Hortik aurrera printze txikiak beste hainbat lekutara bidaituko du eta jende arraro asko ezagutuko du.

Zer lekutara bidaiatuko du? Zer pertsona ezagutuko ditu?


Nik liburu hau aukeratu dut mundu mailan liburu oso famatua delako. Umeendako liburu bat dela pentsatu arren bertan hainb…

Morto vivace

Irudia
Jon Arretxe, Morto Vivace, Elkar, 2007
Kontakizun honetako protagonistak Perrot eta Martinez inspektoreak dira. Bertan, uztailaren 14an, Pariseko festa nazionalean gertatutako hilketa bat inbestigatu beharko dute. Miarritzeko opera-koruko Baritono bat bateau-mouche itsas-ontziaren elizeetan hilda agertuko da. Gainera, forentseak gorputza aztertu ondoren hilketa bat izan dela adieraziko die, eta ondorioz bi inspektore hauen lana zaildu egingo da. Horrez gain, hilketaren inguruko pistak gutxinaka-gutxinaka jasotzen joango dira, bai forentseak eta bai koruko abeslariek emanda. Baina pista guztiak elkarrekin lotzeko gai izango ote dira? Nor izango da hiltzailea?
Liburu arina da hau, 140 orrialde baino ez ditu, kapitulu oso laburrekin. Bilaketa hau lau egunetan gertatzen da, eta horregatik eguneroko bat bezala idatzita dago, lau egun desberdinetan. Jon Arretxek bere liburu honetan oso ondo adierazi ditu pertsonaien iritziak eta pentsamenduak.  Misteriozko liburuak maite dituenarentzat, lib…

BISERA GORRIA

Irudia
Bisera gorria; Antton Kazabon, Erein, 2018.
Liburu honetako protagonista Eneko izeneko mutil gazte bat da, eta istorioan zehar udan gertatutakoa kontatzen du. Udako egun batean Enekoren lagun mina, Martina, desagertu egiten da. Arratsalde hartan beltzez jantzitako gizon bat ikusi zuen eta desagerpen horren susmagarria izango da.
Hilabete bat igaro ondoren, Martina agertu barik jarraitzen du, egunero herritar talde bat aterako da Martinaren arrasto bat aurkitzera. Aita Otsamendiko kobazuloan sartuko da eta bertan kainabera zahar bat aurkituko du eta bertatik kainaberarekin aterako da. Dirudienez Erramunena da, Erramun duela 12 urte desagertutako gizona da, eta desagertuta jarraitzen duena. Bilatzen jarraituko dute baina asteak igarota bilatzeari utziko diote.
Aste bat beranduago Enekoren lagun batzuk, fantasma itxurako gizon bat ikusiko dute, dirudienez, egun hartan Enekok ikusi zuen gizonaren antzekoa. Egun euritsu batean Eneko eta bere lagunekin batera fantasma ikusiko omen dute, ondore…

EZEKIEL NORA EZEAN

Irudia
EZEKIEL NORA EZEAN

Liburuaren izenburua: Ezekiel nora ezean

Idazlea: Jasone Osoro

Argitaletxea: Elkar

Argitalpen data: 2012


Ezekiel 15 urteko mutiko bat da eta 15 urtez hilda zegoen aita agertuko zaio familia berri batekin. Nola da posible? Bere amak gezurra esan dio bere aita hilda zegoela esanez Mariari eta Ezekieleri. Alde batetik aita ezagutu nahi du, baina beste alde batetik ez du ikusi nahi bere ama abandonatu zuelako. Horrez gain, beste hainbat arazo ditu Ezekielek: arrebarekin eta amarekin dituen eztabaidak, lagunekiko gorabeherak, gustuko bi neskak, aitaren familiako neska eta Elenaren artean sentitzen dituen zalantzak… Zer pasatuko da Ezekielen bizitzarekin?


Niri liburua asko gustatu zait, oso polita da. Erromantikoa alde batean eta lagunen arteko harremanak beste aldetik eta irakurterraza. Beste alde batetik dibertigarria da, baina hasieran apur bat astuna liburu guztiak bezala, edo hori uste dut nik baina bestela ondo dago istorio guztia.

Uda betiko balitz

Irudia
Izenburua: Uda betiko balitz Idazlea: Xabier Mendiguren Elizegi Argitaletxea: Elkar Argitalpena: 2003


Bere kanpamendu egunak 1976an hasi eta 1980ra bitartean garatzen den nobela hau, gizajo baten hiru uda desberdinak jorratuko ditu. Idazle honek, mutikoaren oporrak guztiz azalduko ditu, hau da, momentu bakoitzean protagonistaren sentimenduak adieraziko ditu, mina, tristura, tragedia... Horrez gain mutikoak ere bere idatziak egingo ditu, lagunei eta familiari, bere bizipenak adieraziz, gainera, gutun horietan badago beste gauza deigarri bat, urteak igaro ahala oso ondo ikusiko da mutikoaren eboluzio linguistikoa.
Niri liburu hau asko gustatu zait, oso desberdina iruditu zailako. Harrigarria
iruditu zait idazleak hiru liburu desberdinetako istorioak liburu bakarrean sartu dituela, eta hori zoriontzekoa da. Bestalde, asko gustatu zait, gaztearen eboluzioa horren ondo ikustea, lau urtetan beste pertsona bat zela esango nuke. Azkenik, liburuan azaldutako istorio desberdinak oso inte…

Laranja bat zaborretan

Irudia
Izenburua: Laranja Bat Zaborretan
Idazlea: Patxi Zubizarreta
Argitaletxea: Elkar
Argitalpendata: 2015



          Karabino, Zaborraren Hirian esaten dioten Mokattam auzunean bizi den mutila da. Doaia, bere arreba da eta ez dago osasunez ondo, gaixorik dago. Baina familia honek ez dauka mediku bat ekartzeko aukerarik. Doaia ondo jarriko al da? Mutila, kristau koptoa da, herrikoak musulmanak izan arren. Bera, oso mutil ameslaria da, gainera herriko zaborra biltzen du. Badago beste protagonista bat, Nagib izenekoa, eta hura itsua da. Nahiz eta Al-Qarabara negropolian bizi den; hau musulmana da. Karabino bezain ameslaria, hain zuzen ipuin kontalari aparta. Karabino konturatzen da, bere istorioek zurtu egiten dutela, berak kontatzen dituen istorioak entzuten asko disfrutatzen baitu. Horregatik, hiriko zeinbat leku garbi eta txukunetan esperientzia apartak eta jende berria ezagutuko dituzte. Bertako, neskatila bat ikusiko du, laranja bat zaborretara botatzen, eta bera txiroa denez, ez du inoiz p…

Erdal hezkuntza ereduak ezarriko ditu Iruñeko Udalak haur-eskoletan

Irudia
Euskarazko eskaintza Izartegi eta Goiz Eder zentroetara mugatuko da eta azken honetako eskainitako plaza kopurua behintzat erdira jaitsiko da. EH Bilduk pertsonen eskubideen aurkako erasoa dela salatu  eta Navarra Sumari, euskara politikan ez sartzeko esan dio.

Horregatik, hemendik aurrera Iruñea 2015. urtean zegoen egoerara itzuliko da, haurrak euskaraz hezteko aukerak ikastetxe horietara murriztuz.



Informazio-iturria:
https://www.naiz.eus/eu/actualidad/noticia/20200127/eh-bildu-pide-parar-la-reversion-en-escuelas-infantiles-y-que-se-adecue-la-oferta-a-la-demanda-real

Gezurren basoa

Irudia
Izenburua: Gezurren basoa  Idazlea: Alberto Ladron Arana
Argitaletxea: Elkar
Argitalpendata: 2016


Etxe batek su hartuko du, eta horrek suziri baten metxak bezala, polboraz beteriko bide arriskutsu bati emango dio hasiera. Etxe horretan 3 kideko familia bat biziko da. 19 urteko ama gazte bat, bere mutil-laguna eta beraien semea. Gurasoak kanpoan egongo dira sua hasterakoan eta suhiltzaileekin batera iristerakoan horrenbeste maite duten umetxoa desagertu dela konturatuko dira. Horren ondorioz, berehalako ikerketa bati emango die hasiera inspektore talde batek. Ikerketa horren bitartez, familiaren trapu izkutuak aurkituko dituzte; ama gaztearen aita agertuko da beraien bizitzan, drogen salerosketak, mafiak, sinesmen bitxiak, orgia ezkutuak….
Leire Asiain inspektoreak bahiketa baten kasutik, psikopata baten nondik norakoak aztertzen amaituko du, kasua oso pertsonala bilakatuz.

Liburu hau misterioa eta alde izkutuenak aztertzea gogoko dituenei gomendatuko nieke. Benetan oso ondo adierazita d…

Jessicaren itzala

Irudia
Izenburua: Jessicaren itzala
Idazlea: Andrew Norriss
Argitaletxea: Desclée
Argitaratutako urtea: 2018 
Francis da ipuin honetako protagonista, bera pertsona lasaia eta bakartia da. Jessica ezagutu arte, Jessica, mamu bat da eta urte bat egon da inorekin hitz egin gabe. Francisek istorio honetan, hainbat lagun egingo ditu Andy eta Boyle. Francisek lehenik, Andi ezagutuko du, biek arazoak izan dituztenez eskolan, bakoitzak bere izaerarengatik, bere laguna izango da. Gurasoak harremanetan jarri dira Francisen amak denda bat duelako. Francisek, Andiren bizitza guztiz aldatuko du eta pentsatzeko modua ere. Amak lagunak direla ikustean beste lagun bat izateko oraingoan Boyleren amarekin hitz egingo du. Boylek arazoak izango ditu eskolan gihartsu dagoelako, eta lagunak egiteko beharra izango duelako, buruko arazoengatik. Boyle taldean berria izatean Jessica zergatik hil zen jakin nahi izango du

Lortuko ote dute jakitea zergatik hil zen Jessica? Arazoren baten bat izango dute beraien artean nola…

Zer gertatzen da likido desberdinez betetako puxika bat mikrouhinean sartzen badugu?

Irudia
Ikerketa galdera:

Zer gertatzen da likido desberdinez betetako puxika bat mikrouhinean sartzen badugu?




Hipotesia:

- Nire ustez, puxika mikrouhinean sartzean, puxika lehertu egingo da.


Materiala:
- Puxika bat
- Mikrouhina
- Ura
- Ardoa

Prozedura:
- Puxika puztu
- Ur pixka bat bota barruan eta korapiloa egin
- Mikrouhinean sartu eta aztertu zer gertatzen den.
- Puxika puztu
- Ardo pixka bat bota barruan eta korapiloa egin.
- Mikrouhinean sartu eta aztertu zer gertatzen den.





Frogak:



Ondorioa:

Esperimentu honen bidez ikusi dezakegu, mikrouhinaren tenperatura altuaren ondorioz, uraren molekularen abiadura handitu egingo dela,beraz haien arteko distantzia ere handitu egingo da. Ondorioz materiaren egoera aldaketa bat egongo da likidotik lurrunera, hau da lurrunketa.

Puxika itxita dagoenez, ez du lurruna ateratzen uzten eta presioa sortzen da, globoa handituz.

Puxikan ardoa sartuz, berdina gertatuko da, egoera aldaketa bat egongo da, lurruntzea. Puxikan sartuz ez da bi likidoen desberdintasuna…

Zergatik esaten da emakumeek bakarrik egin ahal dutela aulkiaren erronka edo “chair challenge”?

Irudia
Ikerketa galdera
Zergatik esaten da emakumeek bakarrik egin ahal dutela aulkiaren erronka edo “chair challenge”


Materiala
Aulki batPertsona bat
Prozedura

Hormatik hasita, oin bat bestearen atzean jarriz hiru pausu emanBurua horman kontra jarri eta 90º-ko angelua lortu harte beheratu.Aulkia gorputzaren kontra jarri eta altxatzen saiatu.
Frogak




Ondorioa


Arrazoi bat dago gehienbat emakumezkoek aulkiarekin altxatzea lortzeko. Gizon eta emakumeen grabitate zentroarekin du erlazioa, gorputz osoaren pisua batzen den puntua. Puntu hau pelbisean kokatuta dago, baina emakumeetan beherago dago kokatuta, eta gizonezkoetan altuago.


Oreka mantentzeko, grabitate zentroa lurra ikutzen dugun zatiaren barruan egon behar da, kasu honetan, oinak. Emakumeok oro har oin txikiagoak ditugunez, hormatik gutxiago hurruntzen gara, eta burua hormaren kontra jarztean grabitate zentroa oinen gainean dagoenez altxatzeko gai gara. Gizonek, aldiz, oin handiagoak dituztenez hormatik gehiago hurrentzen dira eta burua hormare…

Sexi-menduz

Irudia
Liburuaren izena: Sexi-menduz Idazlea: Fernando Morillo Argitaletxea: Elkar Argitalpen data: 2007

Liburu honek 23 urteko bi mutil azpeitiarren abenturak kontatuko dizkigu; Unai eta Aitor. Oso erlazio ona izango dute. Aitor oso trebea izango da nesketan eta haiekin egotea oso gustuko izango du. Unai, aldiz, oso lotsatia izango da nesken kontuetan eta ez da haiekin hitz egitera ausartuko. 
Aitor eta Unai arratsalde batean geldituko dira, eta Unaik Aitorri aitortuko dio Amagoia izeneko neska bat gustatzen zaiola baina ez dakiela nola hurbildu beregana. Beraz, Aitorrek, gaztetan 15 urte inguru zituenean idatzi zituen fitxa batzuk utziko dizkio Unairi. Fitxa hauetan, Aitorrek idatzi zituen ligatzeko trikimailuak azaltzen dira. Irakurtzen doan heinean, Unai ligatzeko jokoaren inguruan gehiago trebatuko da. Horrela, Osane ezagutuko du, Aitorren nerabezaroko lagun “berezietako” bat. Unai Osanerekin hitz egiten hasiko da. Beraz, Unaik norekin bukatuko du? Amagoiarekin ala Osanerekin?

Sexi-mend…

Aintzaneren kuadernoa

Irudia
LAIDA MARTÍNEZ NAVARRA: Aintzaneren kuadernoa, Giltza, 2016.

Liburu honen protagonista Aintzane izango da. Aintzane 14 urteko neska bat da. Eta bere gurasoak dibortziatu berri, amak mutil-lagun berri bat izan zuen, Luisma izeneko idazle bat. Beraz, orain, amarekin, Luismarekin, ahizparekin (Saioa) eta Luismaren semearekin (Mikel) Akabu herrira joango dira, bertan bizitzera. Herri horri Aintzanek herri galdua deitzen dio, izan ere, mundutik isolatuta dagoela ematen du.

Dena den, Aintzanek ez du Akabura joan nahi, desabantailez beterik dagoela pentsatzen baitu: amaren bikotearekin bizi beharko du eta ez du lagunik izango.

Herriaren sarrerara heltzerakoan, kartel bat ikusiko dute non “Kontuz gune berezietan. Zaindu non jartzen dituzuen oinak!!!” jarriko duen. Aintzane bereziki harritu egingo da.

Azkenean bere institutuko lehen eguna helduko da. Berriz ere, kartel hura ikusiko du ikastola aurrean. Zer izango da? Institutuan, irakasleak Akabu mendi artean dagoela esango dio eta mendiak ba…

Kale gorrian

Irudia
Izenburua: Kale gorrian Idazlea: Robert Swindells Argitaletxea: Elkar Argitalpen-data: 2005

Link gazte lasai eta formal bat da, bere ama eta arrebarekin soilik biziko da, izan ere aitak alde egingo du. Aita joan eta urte bete beranduago amak beste gizon bat ezagutuko du, Vicen. Orain Carol(Link-en arreba) bere nobioarekin bizitzen joango da. Link, amak eta Vincenek egunak pasa ahala gero eta egoera txarragoan daudela konturatzen hasiko dira, gazteak ez baitu lanik eta amak diru oso gutxi lortzen du. Hori gutxi balitz amaren  bikoteak emakumea txarto tratatzen du eta Link-ek ama defendatzerakoan, gizonak etxetik botatzen du. Orduan gaztea kalean bizitzen geratzen da, inolako lanik eduki gabe eta kalean dirua eskatzen. Astean behin arrebaren etxera joan arren, oso deseroso sentitzen da, arrebaren bikoteak ez baitu ondo ikusten bera etxe horretara joatea. Egun ugari pasatu ostean Link Londresera joango da, izan ere, bere herrian eskaleak ez ziren ohikoak eta bera ikustean beldurra sartzen zi…

Maiatzaren 10ean ospatuko dute Herri Urrats, 'Gaki ge!' lelopean

Senpere inguruko euskalkian 'bagoaz' esan nahi du horrek, eta hain zuzen, herritarrak mugiarazi nahi dituzte lelo horrekin, euskararen eta ikastolen alde.

Aramotz

Irudia
IÑAKI IRASIZABAL: Aramotz, Elkar, 2018.


Liburu honetako protagonista Saioa da, urte batzuk lehenago Bilboko jaietan jasandako erasoaren ondorio psikologikoak baretzeko pilulak erosten dituena. Egun batean, droga erosten duen pisuan dagoela Edy izeneko neska bat ezagutzen du, eta bietako batek droga saltzaiela hilko du. Gauzak baretu arte ezkutatzea erabakiko dute, eta horretarako Saioak urte batzuk lehenago psikiatriko bateko egonaldian ezagutu zuen Landerri deituko dio laguntza eske. Honek Aramotz mendilerriko txabola batera eramango ditu, eta han, naturaren edertasunean, biziko dira Edy eta Saioa, Landerren noizbehinkako bisitekin. Hiru gazteak mezfidantzaz begiratuko diote elkarri, aldi berean paradisu eta infernu den leku honetan. Topatuko al dituzte trafikatzaileek bi gazteak? Edo, agian, beste mehatxu batek aurkitu die iadanik?


Liburu osoan zehar suspentsea mantentzen du autoreak, liburuaren zati handiena nahiko monotonoa bada ere, zerbait gertatuko den sentsazioa izan dut irakurt…

Eusko Ikaskuntzak Hizkuntzarekin Jolasean unitate didaktikoak aurkeztu ditu

Eusko Ikaskuntzaren Asmoz Fundazioak Hizkuntzarekin Jolasean unitate didaktikoak aurkeztu ditu. Kike Amonarrizen gidaritzapean hiru unitate didaktiko jarri dituzte sarean gazteek euskararekin jolastuz hizkuntza ikas dezaten.

Ikasleek unitate bakoitza aurrera eramateko laguntza emango dieten materialak eta aholkuak izango dituzte eskuragarri. Aholkularien artean euskal kulturgintza eta umoregintzako hainbat izen ezagun aurki daitezke: Iker Galartza, Zuriñe Hidalgo, Julen Telleria, Idoia Torregarai, Kike Amonarriz, Josune Zabala, etb. Hori guztia Antton Telleriaren aurkezpen-bideoez lagunduta.

Unitateak eskuragarri daude jada hizkuntzarekinjolasean.asmoz.org webgunean.

Aramotz

Irudia
Liburuaren izenburua: Aramotz Idazlea: Iñaki Irasazabal Argitaletxea: Elkar Edizio data: 2018


Liburuko protagonista nagusiena Saioa da, 16 urteko neska bat. Neska hori Bilboko jaietara joango da, eta hor bortxaketa bat jasango du. Hortik aurrera Saioa
erdi zoratuta geratu dela ikusiko dugu, beraz, bere gurasoek medikuarenera bidaliko dute, eta honek pilula batzuk emango dizkio. Medikuarenean dagoela Lander ezagutuko du, bere laguna bihurtuko den mutil lasai bat, bere buruan dituen arazoak konpontzeko. 
Beranduago, medikuak ez dizkio pilula gehiago emango, eta horren ondorioz drogetarako adikzioa sortuko dio. Drogak erosterakoan Edy ezagutuko du, drogak erosi nahi dituen neska bat. Baina droga saltzailea hil eta gero Landerri laguntza eskatuko diote eta berak mendiko etxe batera eramango ditu, Aramotzera. Baina egun batzuk pasatutakoan hiruren arteko arazoak sortuko dira.


Zer gertatuko da amaieran? Nola konponduko dute egindako hori?

Niri liburu hau asko gustatu zait, izan ere, oso motz…

Uraren zikloa berregiteko gai izango gara?

Irudia
Galdera nagusia: Uraren zikloa berregiteko gai izango gara? Nolakoa prozedura darama?

Hipotesia:
Uraren zikloa prozesu naturala izanik, guk ezingo dugula berregin deriotzot.

Materiala:
Plastikozko poltsa transparenteaErrotulki permanente batUraEguzkia edo berogailuaProzedura: 
Plastikozko poltsan errotulkiarekin prozesua irudikatuPlastikozko poltsaren beheko aldea urez betePoltsa egukiak jotzen duen nonbaiten, edo berogailu gainean kokatu 
Datu-bilketa, zer gertatu da?:

Hasieran, ura beheko aldean mantentzen da.
Tenperatura igotzean, ura lurruntzen hasten da.


Lurrundutako ura zerura heltzen da, eta bertan hoztu egiten da, kondentsatuz.



Kondentsatutako ura, likidotutakoan, prezipitazio gisa erortzen da. 
Ondorioa:

Irudietan ikus dezakegun moduan, uraren zikloa berregiteko gai izan gara. Hau, berogailuak Eguzkiaren lana burutzen duelako da. Hau da, berogailuak ematen duen beroari esker poltsaren behealdean dagoen ura lurruntzen da. Lurruntzerakoan, molekulek libreki mugitzeko joera dutenez, ur…